AHA, BHA ve PHA Farkı: Hangi Asit Hangi Cilde Uygun

Cilt bakım ürünlerinin etiketlerinde sıkça karşılaşılan AHA, BHA ve PHA kısaltmaları, aslında birbirine yakın ama farklı işler yapan asit gruplarını anlatır. Hangisinin hangi cilde uygun olduğunu bilmek, doğru ürünü seçmenin en pratik yoludur. Bu yazıda üç grubu karşılaştırdık.

Cilt bakımında asit ne işe yarar

Cilt sürekli yenilenir. Alt katmanlarda üretilen yeni hücreler yukarı çıkar, ölü hücreler yüzeyde birikir ve zamanla dökülür. Bu döngü yaş ilerledikçe ve çevresel etkenlerle yavaşlar.

Ölü hücreler yüzeyde biriktiğinde cilt donuk görünür, gözenekler tıkanır ve uygulanan bakım ürünleri alt katmanlara ulaşmakta zorlanır. Asitler, bu hücreleri bir arada tutan bağları çözerek dökülmeyi kolaylaştırır. Bu işleme eksfoliasyon denir.

Taneli ürünlerle yapılan fiziksel ovalamadan farkı, cildi çizmeden çalışmasıdır. Bu yüzden bugün kimyasal eksfoliasyon daha çok tercih edilir.

AHA nedir

AHA, alfa hidroksi asitlerin kısaltmasıdır. Suda çözünürler, bu yüzden cildin yüzeyinde çalışırlar. En bilinen türleri glikolik asit, laktik asit ve mandelik asittir.

Glikolik asit en küçük moleküllü olanıdır, dolayısıyla en hızlı nüfuz eden ve en etkili olandır. Aynı sebeple tahriş potansiyeli de en yüksek olandır. Laktik asit daha büyük moleküllüdür, daha yumuşak çalışır ve nemlendirici özelliği vardır. Mandelik asit ise en büyük moleküllü AHA türüdür, en yavaş ve en nazik olanıdır.

Ne için uygun: Donuk görünüm, pürüzlü doku, ince çizgiler ve yüzeysel ton eşitsizliği. Kuru ve normal ciltlerde iyi sonuç verir.

Örnek ürün: Arındırıcı ve Cildi Dengeleyici Tonik yüzde 5 glikolik asit içerir ve salisilik asit ile desteklenmiştir.

BHA nedir

BHA, beta hidroksi asitlerin kısaltmasıdır. Cilt bakımında kullanılan tek yaygın türü salisilik asittir.

AHA türlerinden en önemli farkı yağda çözünmesidir. Bu özellik sayesinde sadece cildin yüzeyinde kalmaz, sebumla dolu gözeneklerin içine girebilir. Gözeneği tıkayan yağ ve ölü hücre karışımını içeriden çözer.

Ayrıca yatıştırıcı bir özelliği vardır, bu da onu sivilceye eğilimli ciltlerde tercih edilir kılar.

Ne için uygun: Siyah nokta, tıkanmış gözenek, yağlanma ve sivilceye eğilim. Yağlı ve karma ciltlerin ilk tercihi olmalıdır.

Örnek ürün: Yağ Kontrol Toniği yüzde 2 salisilik asit içerir, formülde ayrıca glikolik ve laktik asit bulunur. Günlük temizlik için Peeling Etkili Yüz Yıkama Jeli yüzde 0,5 salisilik asit ile daha yumuşak bir seçenektir.

PHA nedir

PHA, poli hidroksi asitlerin kısaltmasıdır. Glukonolakton ve laktobiyonik asit en bilinen türleridir. AHA grubunun yeni nesil akrabası olarak düşünülebilir.

Molekülleri AHA ve BHA moleküllerinden belirgin şekilde daha büyüktür. Bu yüzden cilde daha yavaş ve daha yüzeysel nüfuz ederler. Sonuç, daha kontrollü bir etki ve çok daha düşük tahriş riskidir.

Ek bir avantajı nem çekici olmalarıdır. Diğer asitlerin aksine kullanım sonrası kuruluk hissi bırakmazlar. Bazı türleri antioksidan özellik de taşır.

Ne için uygun: Hassas ciltler, kolay kızaran ciltler, asit kullanımına yeni başlayanlar ve kuru ciltler.

Örnek ürün: Onarıcı ve Parlatıcı Tonik yüzde 1,5 PHA kompleksi içerir, pelin otu ve nar ekstraktı ile desteklenmiştir.

Karşılaştırma

Molekül büyüklüğü: AHA en küçük, BHA orta, PHA en büyük. Molekül ne kadar küçükse o kadar derine iner ve o kadar çok tahriş riski taşır.

Çözünürlük: AHA ve PHA suda, BHA yağda çözünür. Gözenek içine girebilen tek grup BHA grubudur.

Etki alanı: AHA cilt yüzeyi ve doku, BHA gözenek içi, PHA yüzey ve nem dengesi.

Tahriş riski: AHA yüksek, BHA orta, PHA düşük.

Kime uygun: AHA kuru ve normal ciltler, BHA yağlı ve karma ciltler, PHA hassas ciltler ve yeni başlayanlar.

Nasıl başlanmalı

Asit kullanımında en sık yapılan hata çok hızlı ilerlemektir. Doğru yaklaşım şu şekildedir.

Haftada bir veya iki akşam ile başlayın. İki hafta boyunca cildin tepkisini gözlemleyin. Sorun yoksa haftada üç güne çıkarın. Cildinizin tolere ettiği en yüksek sıklık sizin sıklığınızdır, bu herkeste aynı değildir.

Uygulama sonrası nemlendirici kullanın. Ertesi gün güneş koruyucu şarttır, çünkü asitler cildi güneş ışığına karşı daha duyarlı hale getirir. Bu adım atlanırsa asit kullanmanın faydası, oluşan yeni hasarla dengelenir.

Nelerden kaçınmalı

Aynı seansta iki asit kullanmak. Asit içeren tonikten sonra asit içeren peeling uygulamak cildi zorlar. Bir seansta bir yenileyici adım yeterlidir.

Asit ile retinolü birleştirmek. İkisi de yenilenmeyi hızlandırır, birlikte kullanıldığında bariyer yıpranır. Farklı akşamlara dağıtın.

Her gün kullanmak. Cilt yenilenmek için zamana ihtiyaç duyar. Sürekli eksfoliasyon ters etki yaratarak cildi hassaslaştırır.

Tahriş belirtilerini görmezden gelmek. Gerginlik, kaşıntı, normalde tolere edilen ürünlerin yakmaya başlaması aşırı eksfoliasyonun işaretidir. Bu durumda bir iki hafta ara verip yalnızca nemlendirme ve bariyer onarımına odaklanın.

Sık sorulan sorular

Hangi asitle başlamalıyım

Cildiniz hassassa veya asit deneyiminiz yoksa PHA ile başlayın. Yağlı ve gözenek sorunu yaşayan bir cildiniz varsa BHA daha doğru. Donukluk ve pürüzlü doku öncelikliyse AHA tercih edilebilir.

AHA ve BHA birlikte kullanılabilir mi

Bazı formüller ikisini bir arada içerir ve dengeli oranlarda hazırlanmıştır, bunlar güvenlidir. Ancak iki ayrı ürünü aynı seansta üst üste uygulamak önerilmez.

Asit kullanınca ciltte karıncalanma normal mi

İlk saniyelerde hafif karıncalanma beklenen bir tepkidir ve kısa sürede geçer. Yanma hissi, uzun süren kızarıklık veya kaşıntı normal değildir, ürünü durdurmak gerekir.

Yazın asit kullanılır mı

Evet, ancak güneş koruyucu kullanımı daha da kritiktir. Yoğun güneşe maruz kalınan dönemlerde sıklığı azaltmak mantıklıdır.

Asitler gözenekleri küçültür mü

Gözenek boyutu genetiktir, kalıcı olarak küçültülemez. Ancak gözenek içindeki birikim çözüldüğünde gözenekler belirgin şekilde daha az görünür hale gelir.

Hamilelikte asit kullanılabilir mi

Düşük oranlı AHA ve PHA genellikle daha güvenli kabul edilir, salisilik asit konusunda ise görüşler değişir. Hamilelikte kullanacağınız her ürün için doktorunuza danışın.

Asit kullandıktan sonra cildim soyuluyor, normal mi

Hafif pul pul dökülme ilk haftalarda görülebilir. Belirgin soyulma, kızarıklık ve gerginlik varsa sıklık fazladır, azaltmak gerekir.

Özetle

AHA yüzeyde çalışır ve dokuyu yeniler, BHA gözeneğin içine girer ve tıkanıklığı çözer, PHA ise ikisinin daha nazik alternatifidir. Doğru seçim cilt tipinize ve o dönemki ihtiyacınıza bağlıdır.

Hangisini seçerseniz seçin kural aynı: az sıklıkla başlayın, cildi gözlemleyin, nemlendirmeyi ihmal etmeyin ve güneş koruyucu kullanın. Asitler doğru kullanıldığında cilt bakımının en hızlı fark yaratan adımıdır, yanlış kullanıldığında ise en çok zarar veren adımı olabilir.